Giyim kuşam dosyasının, Mehmet Rifat’ın arkaplanını aktararak sunduğu açılış yazısında, Roland Barthes’ın Moda Dizgesi kitabından seçmeler sunuyoruz. Barthes, 1957-1963 yılları arasında kaleme aldığı ve dilbilim kavramlarına başvurarak göstergebilimin tarihini öneren bu çalışmasında, moda dergilerinde veya kadın dergilerinin moda sayfalarındaki yazıları referans alarak, iki gösterge dizgesi, dil ve giysi arasındaki aktarımları ve moda dizgesinin temelindeki mitleri çözümlüyor. Dosyanın devamında, Peter Wollen, Walter Benjamin’in tamamlanmamış Pasajlar Projesi’ndeki modaya ilişkin saptamalarının ışığında haute-couture ve hazır giyim modanın tarihsel gelişiminin izini sürüyor.
Modanın Psikolojisi yapıtının yazarı J. C. Flügel giysilerdeki fallik ve dişil sembolizmi incelerken, evrimci iktisadın kurucusu ve Aylak Sınıfın Teorisi kitabının yazarı Thorstein B. Veblen, 1894 tarihli “Kadın Giyiminin İktisadi Teorisi” başlıklı yazısında giyim kuşamın tüketim nesnesi ve statü sembolü olma özelliğini işaret ediyor. Münir Göle, giyinme biçimlerinin ve modanın toplumsal veçhelerine Freud’dan Marx’a, Kant’tan Bourdieu’ye çok sayıda düşünüre referansla ışık tutarken, Melis Şeyhun, kamusal benlik, özel benlik ve Grup Referans Teorisi üzerinden giyim kuşam seçimini ele alıyor.
Kader Konuk, “etnik bir kültürün kıyafetlerinin, jestlerinin, görünüşünün, dilinin, kültürel kodlarının ya da kimliği oluşturan diğer bileşenlerin taklit edilmesi” olarak etnomaskeleme meselesini, 18. yüzyılın başlarında Britanya büyükelçisi eşiyle birlikte İstanbul’da yaşayan ve Osmanlı kıyafetlerine bürünen Lady Montagu, 20. yüzyıl başlarında İstanbul’da yaşamış olan Britanyalı gazeteci Grace Ellison ve yine aynı dönemde Avrupa’ya seyahat eden Zeynep ve Melek Hanım örnekleri üzerinden ve Osmanlı ve Avrupa arasındaki etkileşimlerdeki olaylara ışık tutarak okuyor. Herbert Spencer’in Sosyolojinin İlkeleri kitabından derlediğimiz “Madalyalar ve Giysiler” makalesi, Barış Acar’ın Nietzsche ve Merleau-Ponty felsefelerinde diyalektik üzerinden ten kumaşını ele aldığı yazısı giyim kuşam dosyasının diğer yazıları.
Mete Tunçay ve Suraiya Faroqhi’nin Osmanlı İmparatorluğu döneminde giyim kuşam üzerine söyleşileriyle zenginleşen yaz sayımızda, 100 yaşına girmiş olan Claude Lévi-Strauss’a odaklandık. Odak bölümünün açılış yazısını kaleme alan Cathérine Clément’in deyişiyle, bütün yapıtlarında felsefeyi reddedip nihayetinde çağının en iyi felsefecisi olan etnologun yüz yıllık zihin serüvenine farklı açılardan ışık tutan yazılardan oluşuyor.
Bir önceki sayıda, Monokl dergisinin hazırladığı Hegel Özel Sayısı’nın YKY desteğiyle yayımlanacağını, bu ortaklığın kasım ayında düzenlenecek uluslararası katılımlı bir etkinlikle devam edeceğini duyurmuştuk.
Monokl’un Hegel Özel Sayısı, cogito’nun yaz 2008 sayısıyla aynı dönemde yayımlanmış olacak. Kasım ayı etkinliğinin ayrıntılarınıysa bir sonraki cogito’da duyuracağız.

Ana Sayfa