Geçmişle gelecek arasında yer alan Charles-Ferdinand Ramuz, Vaud bölgesinden bir yazar. Bir güz günü dünyaya gelmiş, herhalde ılık ve güneşli bir eylül sabahı olmalı. Lozan doğumlu bir ‘İsviçreli’! Tıpkı Doğu uygarlığında rastlandığı gibi, kendisinden önce doğmuş –ama, yaşamamış– iki kardeşinin adını vermişler ona: Charles ve Ferdinand!
Yaşamının ikinci dönemini de, gene o bölgede geçiriyor.
Pully, Lozan’ın yanı başında. Trenle, ancak beş-on dakika sürüyor. Ramuz’nün yaşamının son on yedi yılını geçirdiği, Leman Gölü kıyısındaki sevimli bir yerleşim merkezi.
Gar’dan çıkınca, önce Pré-des-Clos’dan aşağıya denize doğru yürüdüm. Yaya kaldırımsız, paket taşlı, daracık sokaklar. Bu arada, önüme çıkan, Croset Sokakcığı’yla köşe yapan noktada denize doğru inen taş bir duvar. Üstünde, bir dut ağacı! Ve, ağacın da gerisinde, onu bekleyen bir ev!
Oysa biraz uzakta, biraz gerideyse, ünlü ‘Roma Villa’sı! Araba yarışlarını gösteren duvar resimleri, sonra renkli mozaikler, özel banyolar ve kabul odalarıyla, gerçek bir “imparatorluk yapısı”! Milatla yaşıt denebilir, nerdeyse.
Sonunda, işte önümde uzanan Davel Yolu! Sessizce Göl’e iniyor. Ama, yukarıda, onunla birleşen bir başka sokak daha var: demiryoluna koşut Osches Yolu! Nedense, yazarın isminin verildiği ‘C. F. Ramuz Caddesi’ Gar’a daha yakın. Dolayısıyla, bir yukarıda.
Davel Yolu üstünde dört numarada, şimdi, yazarın kızı oturmakta. Marianne Ramuz’nün –yaklaşık dört beş yaşlarındayken çekilmiş– bir fotoğrafı geliyor gözlerimin önüne. Kısa kesilmiş saçlı, sert anlatımlı bir çocuk! Ardından, torunu “Bay Paul”ün –yani, Guido Olivieri– dedesinin kucağında otururken çekilmiş resmi! Yaklaşık bir buçuk-iki yaşlarında olmalı!
Burası, Pully’nin yıllanmış ve yıpranmış konutu. Aslında, eski bir bağ evi. 1793’te inşa edilmiş; dolayısıyla Fransız Devrimi’yle yaşıt. Ramuz, burada, 1930 ile 1947 yılları arasında yaşamış. O gün bu gündür, kendisinin taktığı isimle, “Martı” (La Muette) olarak anılagelmekte. Ev, büyükçe bir bahçe içinde. Zaten, yandan bakılınca da, Leman Gölü’nü görüyor. Dolayısıyla, ev de, bir bakıma “Leman Martısı”!
Ramuz’nün yapıtlarının tüm elyazmaları, işte burada: yani “Martı”da! Onun sıcak kanatları arasında…
|