I. Barthes Barthes’ı Anlatıyor:
  1915-1962 Arası

12 Kasım 1915
Cherbourg’da doğdu; babası Louis Barthes (deniz teğmeni), annesi Henriette Binger’ydi.

26 Ekim 1916
Louis Barthes Kuzey Denizi’ndeki bir deniz savaşında öldü.

1916-1924
Çocukluğu Bayonne’da geçti. Kentteki lisenin küçük sınıflarında okudu.

1924
Paris’e yerleşti, Mazarine sokağı ve Jacques-Callot sokağında oturdu. O tarihten başlayarak bütün tatillerini Bayonne’da büyükbaba ve babaannesinin yanında geçirdi.

1924-1930
Paris’te Montaigne Lisesi’nde okudu.

1930-1934
Öğrenimine Paris’teki Louis-le-Grand Lisesi’nde devam etti, felsefe bölümünü seçti. Bakaloryalarını 1933’te ve 1934’de verdi.

10 Mayıs 1934
Kan tükürdü. Sol akciğerinde doku bozukluğu oldu.

1934-1935
Pireneler’de, Aspe vadisindeki Bedous’da tedavi oldu.

1935-1939
Sorbonne’da klasik edebiyat öğrenimi gördü. Antik Tiyatro Topluluğu’nun kuruluşunda yer aldı.

1937
Askerlikten muaf oldu. Yazın Debrecen’de (Macaristan) okutmanlık yaptı.

1938
Antik Tiyatro Topluluğu ile Yunanistan’a gitti.

1939-1940
Yeni Biarritz Lisesi’nin orta son ve lise bir sınıflarında vekil öğretmen oldu.

1940-1941
Paris’te Voltaire ve Carnot liselerinde vekâleten göreve getirildi (belletmen ve öğretmen olarak). Yüksek öğrenim diplomasını (Yunan trajedisi üstüne) aldı.

Ekim 1941
Verem hastalığı nüksetti.

1942
Isère’de, Saint-Hilaire-du-Touvet’deki Öğrenci Sanatoryumu’na yattı.

1943
Paris’te Quatrefages sokağındaki Post-Cure’de nekahet dönemi geçirdi. Lisans diplomasının son sertifikasını aldı (dilbilgisi ve filoloji).

Temmuz 1943
Sağ ciğerinde hastalık nüksetti.

1943-1945
Öğrenci Sanatoryumu’na ikinci kez yattı. Sanatoryumda, psikiyatri hekimliği öğrenimi görmek amacıyla birkaç ay FKB’ye (Fizik, Kimya, Biyoloji) devam etti; tedavi sırasında hastalığı nüksetti.

1945-1946
İsviçre Üniversite Sanatroyumu’na bağlı Alexandre Kliniği’nde (Leysin) tedavisi sürdü.

Ekim 1945
Sağ taraftan ekstraplöral pnömotoraks ameliyatı oldu.

1946-1947
Paris’te nekahet dönemi geçirdi.

1948-1949
Kütüphane görevlisi yardımcılığı yaptı, sonra Bükreş’teki Fransız Enstitüsü’nde ders verdi ve bu kentin üniversitesinde okutman oldu.

1949-1950
İskenderiye (Mısır) Üniversitesi’nde okutman olarak görev yaptı.

1950-1952
Kültür İşleri Genel Müdürlüğü’nde (Öğretim Dairesi) görev aldı.

1952-1954
Bilimsel Araştırma Ulusal Merkezi’nde stajyer araştırmacı (sözcükbilim alanında) olarak çalıştı.

1954-1955
Arche Yayınları’nda edebiyat danışmanlığı yaptı.

1955-1959
Bilimsel Araştırma Ulusal Merkezi’nde araştırma görevlisi (toplumbilim alanında) oldu.1

1960-1962
École pratique des hautes études’ün VI. Bölümü’nde çalışma grubu başkanlığına getirildi.

1962
École pratique des hautes études’de bölüm başkanı oldu (“Göstergeler, Simgeler ve Gösterimler Toplumbilimi”).

(Bir yaşam: Öğrenim, hastalıklar, atanmalar, Ya gerisi? Rastlaşmalar, dostluklar, aşklar, yolculuklar, okumalar, hazlar, korkular, inançlar, zevkler, mutluluklar, öfkeler, üzüntüler; tek sözcükle: Yankılanmalar mı? –Metin içinde– ama yapıt içinde değil.)2

II. Sevenleri Barthes’ı Anlatıyor:
1963-1980 ve ötesi

1963
Sur Racine (Racine Üstüne) adlı kitabı çıktı.

1964
Essais critiques (Eleştirel Denemeler) ve La Tour Eiffel (Eiffel Kulesi; André Martin’in fotoğraflarıyla birlikte) yayımlandı. Göstergebilimi kurmaya, yapılandırmaya çalıştığı Éléments de sémiologie (Göstergebilim İlkeleri) Communications dergisinin 4. sayısında basıldı. “Eski Retorik” konusunda bir seminer düzenledi. Bu seminerin metni de 1970’te Communications dergisinin 16. sayısında yayımlanacaktır.

1965
Éléments de sémiologie adlı incelemesini gözden geçirerek, yeni ve genişletilmiş bir giriş yazısı, bir de kaynakça (“Eleştirel Kaynakça”) ekleyerek, daha önce 1953’te çıkmış olan Le degré zéro de l’écriture (Yazının Sıfır Derecesi) ile birlikte bastırdı.

1966
Sorbonne edebiyat profesörü Raymond Picard’ın, Sur Racine adlı incelemesi için yazdığı sert eleştiriye karşılık olarak Critique et vérité’yi (Eleştiri ve Gerçeklik) yayımladı. 2 Mayıs – 2 Haziran tarihleri arasında Japonya’da kaldı. Maurice Nadeau’nun kurduğu La Quinzaine littéraire adlı on beş günde bir çıkan kitap tanıtma ve eleştiri dergisine katkıda bulundu.

1967
Système de la mode (Moda Dizgesi) adlı hem bir çözümleme hem de bir yöntem araştırması olan çalışması basıldı. Japonya’ya ikinci kez gitti (5 Mart – 5 Nisan)

1968
Japonya’ya üçüncü kez gitti (18 Aralık 1967 – 10 Ocak 1968). Balzac’ın Sarrasine adlı uzun anlatısını seminerinde çözümleme konusu yaptı.

1969
Sarrasine üstüne seminerini sürdürdü. Eylül’de Fas’a giti ve Rabat Üniversitesi’nde Eylül 1970’e kadar ders verdi. Burada kaldığı sırada aldığı notların bir bölümü, ölümünden sonra 1987’de yayımlanacak olan Incidents (Ara Olaylar) adlı kitabında yer aldı.

1970
Sarrasine adlı öyküye ilişkin çözümlemesi S/Z başlığıyla basıldı. Aynı yıl Japonya üstüne yazdığı L’Empire des signes (Göstergeler İmparatorluğu) çıktı.

1971
Sade, Fourier, Loyola başlıklı kitabı yayımlandı. Desen ve resim çalışmalarına ağırlık vermeye başladı.

1972
Le Degré zéro de l’écriture, bu kez Nouveaux essais critiques (Yeni Eleştirel Denemeler) ile birlikte yeniden basıldı.
1973
Le Plaisir du texte (Metnin Hazzı) çıktı.

1974
Philippe Sollers, Julia Kristeva, François Wahl ve başkalarıyla birlikte Çin’e yolculuk yaptı (11 Nisan – 4 Mayıs). Dönüşünde 24 Mayıs 1974 tarihli Le Monde gazetesinde Çin üstüne bir yazı yayımladı.

1975
Roland Barthes par Roland Barthes (Roland Barthes Roland Barthes’ı Anlatıyor) basıldı. “Aşk Söylemi” üstüne seminerini başlattı.

1976
“Aşk Söylemi” konulu seminerini sürdürdü. Collège de France’ın Edebiyat Göstergebilimi kürsüsüne profesör olarak atandı.

1977
Fragments d’un discours amoureux’yü (Bir Aşk Söyleminden Parçalar) yayımladı. 7 Ocak 1977’de Collège de France’ta açılış dersini verdi. Bu yılki ders konusuysa “Nasıl Birlikte Yaşanır”dı. Annesi 25 Ekim’de öldü: Bu olay tıpkı Proust’ta olduğu gibi iç dünyasını çok sarstı.

1978
Collège de France’taki açılış dersi, Leçon (Ders) adıyla basıldı. 19 Ekim’de Collège de France’ta Proust üstüne bir konferans verdi: “Longtemps je me suis couché de bonne heure” (“Uzun süre, geceleri erkenden yattım”). Aynı kurumda yılın başlarında ders konusu olarak “Yansız-Olan”ı işledi. Yılın sonuna doğru Le Nouvel Observateur dergisinde haftalık yazılar yazmaya başladı. Yeni öğretim yılının başında “Romanın Hazırlanışı” konusunu işlemeye başladı.

1979
Sollers écrivain (Yazar Sollers) adlı kitabı çıktı. Tel Quel dergisi için “Délibération”u yazdı. Collège de France’ta “Romanın Hazırlanışı” derslerini sürdürdü.

1980
Fotoğraf üstüne yazdığı kitabı La chambre claire (Aydınlık Oda) basıldı. 25 Şubat günü Collège de France’ın bulunduğu cadde (rue des
Écoles) üzerinde bir kamyonetin çarpaması üzerine yere yuvarlandı. Hastaneye kaldırıldıktan bir ay sonra, 26 Martta, solunum güçlüğü nedeniyle (ama daha da önemlisi yaşama isteğini yitirmiş olarak) öldü.

1980’den Günümüze
École pratique des hautes études’deki ve Collège de France’taki derslerinin ve seminerlerinin metinleri, dergilerdeki yazıları kitaplaştırıldı. Ayrıca Bütün Eserleri topluca basıldı (önce 3 cilt, sonra 5 cilt).
Roland Barthes’ın görüşleri, yazarlığı, denemedeki ustalığı, eleştirel bakışı canlılığını hem kendi ülkesinde ve kendi dilinde, hem de başka ülke ve dillerde aynı ölçüde koruyor.3

Notlar
1 Roland Barthes Mayıs 1959’da İstanbul’a gelerek İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi’nde Fransız Öncü Tiyatrosu üstüne bir konferans vermiştir. Bu konferans konusunda Adnan Benk’in kaleme aldığı yazı için bkz. ileride “Roland Barthes’ın Bir Konuşması Üzerine: Fransa’da Öncü Tiyatro”. (haz. n.)
2 Buraya kadar olan bölümün kaynağı için bkz. Roland Barthes, Roland Barthes (çev. Sema Rifat) İstanbul, YKY, gözden geçirilmiş 2. baskı, 2005, s. 209-211. (haz. n.)
3 Bu ikinci bölümdeki somut bilgilerin bir bölümünde yararlandığımız kaynaklar için ayrıca bkz.: Marina Graff ve Jean Baccouche. “Chronologie”, Magazine littéraire, sayı 314, Ekim 1993, s.18-20; Nathalie Léger, “Repères biographiques”, R/B (Roland Barthes), M. Alphant ve N. Léger yönetiminde, Paris, Seuil, Centre Pompidou, IMEC, 2002 (Centre Pompidou’daki Sergi, Galerie 2, 27 Kasım 2002-10 Mart 2003), s. 249-253. (haz. n.)