Yayınevimizin Sait Faik editörlerinden Sevengül Sönmez Sait Faik Müzesi'nin bir ziyaretçi defterinde bulduğu "Lüsi de Fresko" imzalı yazıyı getirdiğinde, benzer durumlarda çoğu kez başıma geldiği gibi, "Ben bu yazıyı nerden biliyorum?" duygusuna kapıldım. Sonra buldum: İzzet Yasar'ın Dönüşü Olmayan Hikâyeler'indeki bir öyküden. İzzet'e 1981 Sabahattin Ali Öykü Ödülü'nü kazandıran kitabın Cem'den çıkan ilk basımını evde bulamadım; dolayısıyla 1995'te Oğlak'tan çıkan 'tün Eserleri'ne baktım: Yanılmamışım: "Lusi de Fresko", Dönüşü Olmayan Hikâyeler'in "Trajik 'İdeolojik' Hikâyeler" başlıklı ilk bölümünün ilk öyküsü. Kurmaca bir kişi olduğuna kuşku bulunmayan (Elbette! Bölümün girişinde şöyle bir not var: "Not: Bu bölümdeki hikâyelerde yer alan kişiler ve olaylar hayal ürünüdür. Gerçek kişi ve olaylarla her türlü benzerlik rastlantısaldır.") kahramanımız Lusi de Fresko, Sait Faik Müzesi'nin ziyaretçi defterine şunları yazar: "Sait Bey'in ev eşyası çok kullanışlı ve hoş. Manzarası da nefis. Her ne kadar Gide'in tesiri altında kaldığı söyleniyorsa da milletine güzel eserler vermiştir. Vs. Vs. Lusi de Fresko (imza) 1973" Öykünün tam burasında yazarın (Yasar'ın) bir dipnotu yer alıyor: "Aynı defterde, bir yazarımızın, 'ey Sait Faik, sen bu bozuk düzeni anlatmakla yetindin, ama onun nasıl değiştirileceğini eserlerinde göstermedin', gibisinden bir yazısı da vardı; ben tanımadığım Lusi de Fresko'nun yazısını daha ilginç buldum ve onun bir öyküsünü ürettim - İ.Y." Fotoğrafta göreceğiniz gibi, defterde yer alan "Lüsi de Fresko" imzalı yazı kitaptakinden biraz farklı. İzzet yanlış hatırlıyor ya da kurmacanın gerçekliği uğruna farklı aktarıyor olabilir. Ben gene de ('tün Eserler'in arka kulağındaki yaşamöyküsünde söylendiği gibi "Ahmet Güntan'la birlikte Reşit İmrahor adlı canavarı yarattı"ğını ve "onun şiirlerini çeşitli dergilerde yayımlayarak çok eğlendi"ğini de hesaba katarak) bütün bunların İzzet'in bir kurmacası olduğunu, defterdeki yazıyı onun yazdığını, bizi asıl böyle işlettiğini düşünüyorum - işte bu da beni çok eğlendiriyor. Ama, dipnotunda sözünü ettiği "ey Sait Faik, sen bu bozuk düzeni anlatmakla yetindin, ama onun nasıl değiştirileceğini eserlerinde göstermedin" yazısını onun yazmadığını biliyorum. Kimin yazdığı ise, izninizle küçük sırrımız olarak kalsın!
|
||||