New Şehir

Ferhan Şensoy


Nevşehir semalarında gene Ufo görülmüş. Uzaylılar pek sevdiler bizim Nevşehir’i. Bakarsınız Nevşehir, uzay turizmiyle bir patlama yapar. Çünkü Nevşehir de çok ciddi ve galaktikasal bir patlamaya gereksinimi olan kentlerimizden.
Ufo’yu yakından gören üç kişiden biri, herkese Ufo gördüğünü söylemeye başlamış, ikincisi Ufo gördüğünden hiç kimseye söz etmemiş, üçüncüyse önüne gelene, “Biliyor musunuz, ben dün gece tarlada, şöyle cüce gibi, koca kafalı bir Ufo mufo görmedim!” demiş. Üçüncünün salak beyanatı üzerine kesinleşmiş Nevşehir’de Ufo görüldüğü. Yani Nevşehirliler kendi aralarında böyle bir karara varmışlar.
Nevşehir biliyorsunuz, aslında bilmiyorsunuz, şu an öğreneceksiniz, tarihimizle ilgili neyi biliyorsunuz ki, onu bileceksiniz, söz konusu Nevşehir, Nevşehirli Damat İbrahim Paşa sadrazam olana kadar, şehir falan değilmiş. İbrahim Paşa, paşa değilken, hatta damat değilken, çünkü damat olmasa paşa olmayacak ve çünkü paşalık öyle birdenbire pat diye olunabilen bir şey Osmanlı’da, paşa olmak için 30 Ağustos’ta terfi beklemeye gerek yok, zaten Osmanlı döneminde 30 Ağustos önemli bir gün değil, sadece sıcakların bitip, yelpazelerin kaldırılıp kışa hazırlanılan serin günlerin başlangıcı... Uzun sözün e-mail’i, Damat İbrahim Paşa, damat değilken, paşalıkla hiç ilgisi yokken, üç tane evleri varmış orada. Dağın başı yani. İbrahim, hem damat, hem paşa, hem de sadrazam olunca, onun emriyle, o evlerinin çevresine de gelişigüzel bir sürü ev yapılarak, orası şehir edilmiş ve yeni şehir anlamına gelen “Nevşehir” ismi verilmiş. Nevzuhur bir yer yani. Tıpkı New York gibi! Ol sebepten Nevşehir’in stand-up biçiminde gelişen şehir mimarisi tamamen New York’u andırmaktadır. Ve Damat İbrahim Paşa aslen amerikalı olup ingilizce bilmemektedir.
Elbette kimi farklılıklar vardır New York ve New Şehir arasında. Durup dururken şehirleşmek kolay bir iş değildir, belirli bir şehirleşme planı ve her kula nasip olmayan bir “Le Corbusier” kompleksi gerektirir. Böyle bir plan yapılmayıp sadece paşanın keyfi olsun diye şehirleşildiğinde; Nevşehir’de somut olarak gözlenen, neresi şehir, neresi nev şaşkolozluğuyla karşı karşıya kalırsınız. Ne yani, bir tek caddeden mi ibaret bu şehir, duygusunu uyandırır oraya ilk gelende, bu kentleşememiş kent.
New York’un, Nevşehir’den bir başka farkı, caddelerin cetvelle çizilip, onlara Fevzi Çakmak caddesi, Atatürk Bulvarı, Kenan Evren Caddesi gibi isimler yerine, sırayla numara verilmesidir. Üçüncü cadde örneğin, her salak amerikalının çok çabuk anlayabileceği gibi, ikinci ve dördüncü caddelerin arasında kalıp onlara paraleldir. New York şehir planında bir Fetullah çıkmazı yoktur, Hizbullah alt geçidi olmadığı gibi.