André Breton, “edebiyatta, dramada ya da sinemada saçmayı, duygusuzluğu ve kötülüğü ifade etmekte kullanılan grotesk, kötücül mizah,” diye kabaca tanımlayabileceğimiz “kara mizah”ı kavramlaştırmış, Anthologie de l’Humour Noir’da (Kara Mizah Antolojisi) aralarında Swift, Kafka, Rimbaud, Poe, Lewis Carroll ve Baudelaire’in de bulunduğu elli beş ad üzerinden “aklın bu üst boyutlu isyanını” ele almıştı. Breton’un ardından Kara Mizah’ın peşini bırakmayan Fransız geleneği 1954’ten beri, hem edebiyat, hem de gösteri sanatları dalında her yıl bir yapıt ya da bir yazara Kara Mizah Ödülü (Grand Prix de l’Humour Noir) veriyor. 2004 yılında Joel Egloff’un Le Rocher’den çıkan Ce que je fais là, assis par terre’inin, 2003 yılında ise yenilikçi bir çizgideki P.O.L. tarafından basılan, Iegor Grogan’ın O.N.G!’sinin layık görüldüğü bu ödülü daha önce alanlar arasında şu isimler göze çarpıyor: Polisiye yazarları Patricia Highsmith, Max Aub ve aynı zamanda sürrealist şiirleriyle de tanınan Léo Malet; en çok edebiyattaki deliler ve çizgidışı kişilikler üzerine çalışmalarıyla bilinen André Blavier; tiyatro oyuncusu ve yazar Odile Massé, Ortaçağ trubadurlarının mirasçısı olarak görülen, Türkçede Aşk Yolunda ismindeki kitabıyla tanıdığımız Henri Gougaud; bütün yapıtları için bu ödülü alan Belçikalı akademisyen-yazar Jean-Pierre Verheggen; sinema üzerine kitapları da olan Dominique Noguez. Goncourt ya da Renaudot gibi prestijli ödüllerin çok tartışıldığı ve genellikle büyük yayınevleri arasında kapışıldığı Fransa’da, Kara Mizah Ödülü’nün baştan beri ağırlıklı olarak çok-satar listelerine pek uğramayan yazarlara (Patricia Highsmith bir istisna olarak kabul edilebilir bu bakımdan) ve başka ödüllerde adları pek nadir akla gelen küçük yayınevlerine gittiği dikkati çekiyor.
|
||||