Büyük Cam Üzerine Yazı

Canan Beykal


Bu yazı, Marcel Duchamp’ın Büyük Cam’ının semantik boyutuna girmeyi amaçlamıyor, çünkü bu konuda yapılabilecek tüm yorumlar zaten yapılmıştır. Bu yazıda, Marcel Duchamp’ın Opus Magnum’u olarak nitelenen Büyük Cam’ının sanatsal ve teknik sorunlarına yaklaşmaya çalışılırken, bu denli köktenci bir kişinin böylesine kavramsal olan çalışmasında, klasik perspektifin yetkin bir örneğini sunmasına yardımcı olan Leonardo da Vinci ile derin ilişkisinin ve sanatının, söylenilenin ve söylediklerinin tersine sistematik bir mantık çerçevesinde geliştirildiğinin ipuçlarını bulmak ve sunmak için de çalışılıyor.
Duchamp, hakkında sayısız yorum yapılmış olan bir sanatçıdır. Bu yorumlardan bazıları ilginç olmakla birlikte çoğu da oldukça abartılıdır. Duchamp, üzerinde hiç düşünmediği alanlarla ilişkilendirilmek istenmiştir. Yapıtlarının çokanlamlılığa açık oluşu ve hep bir gizem/gizlilikten söz edilişi yorumcular için elverişli bir alan sunmuştur. Ne yazık ki çoğumuz Duchamp’ı bu yorumlar aracılığıyla tanıyoruz; aklımız bu nedenle daha da karışıyor. Oysa Duchamp’ı, tıpkı onun Leonardo da Vinci’yi doğrudan kendi yazılarından tanıdığı gibi kişisel okumalarımızla tanıyabilmeliydik. Duchamp’ın Yeşil Kutu’sunda sunduğu yüzlerce kâğıt parçasına yazılmış notlarını özenle saklamış oluşu ve Büyük Cam’ın bu yazılar eşliğinde okunması gerektiğini söylemesi, Duchamp’ın da kişisel okumayı öngürdüğünü işaret eder.

...

 

<<geri dön

 

Ana Sayfa