20. Yüzyılın Kilit İsimlerinden Biri:
Le Corbusier


Mine Haydaroğlu


Mimar, tasarımcı, kuramcı Le Corbusier'nin (1887-1965) Türkiye'yle bağlantılarını dosya konusu yapan bu sayımızda, sadece mimarların, şehir plancılarının değil, Modernizm ve genelde insan yaşamı üzerine düşünen herkesin ilgisini çekecek malzeme ve yazılar bulunuyor. Le Corbusier'nin Türkiye seyahati –ilki 1911'de–, çizimleri ve fotoğrafları, 1939-49 yılları arasındaki İzmir projesi çalışmaları doğrudan bizim tarihimize ve mimari yaklaşımlarımıza ait perspektifleri zenginleştiriyor, 20. yüzyıla damgasını vuran bu mimar-kuramcının izlenimlerinin ve etkilerinin günümüze varan yansımaları mercek altına alınıyor.

Turgut Cansever, Uğur Tanyeli, Güven Arif Sargın ve Han Tümertekin'in katıldığı “Le Corbusier Hâlâ Güncel mi?” konulu panel, Sanat Dünyamız'ın etkinlikleri arasında en kalabalık izleyiciyi sağlayan etkinlik oldu. Panel metnini, Güven Arif Sargın'ın konuşmasını ayrı yazı olarak, bu sayıda yayımlıyoruz. Türk mimarlığının en kıdemli isimlerinden Turgut Cansever'le Nevzat Sayın ve Tansel Korkmaz Le Corbusier üzerine konuştular. Paris'teki Le Corbusier Vakfı'ndan (Fondation Le Corbusier) mimarın Türkiye mektuplaşmalarından bir seçki, kendi defterlerinden edindiğimiz desen ve bilgiler, Türkiye'de yayımlanan ilk yazısı, kendisiyle söyleşisi yayımlanan tek Türk olan Şemsa Demiren'in metni, arşiv malzemeleri olarak bu sayıda yer alıyor. Bu malzemelerin ışığında araştırma yapan Ömer Faruk Şerifoğlu “Le Corbusier Atölyesinde Bir Türk” yazısıyla önemli izlenimleri ortaya çıkarıyor. Uğur Tanyeli, Bülent Tanju yazılarında Le Corbusier'nin Türkiye seyahatlerini yorumlarken, Cânâ Bilsel İzmir planı üzerine özenli incelemesini daha da genişleterek sunuyor. Cengiz Bektaş'ın Le Corbusier üzerine 1965'te yayımladığı yazısını bu sayı için kaleme aldığı yeni metni izliyor: Kıdemli bir Türk mimarın perspektifinden dün ve bugün Le Corbusier okurların dikkatini çekecek. Roma Üniversitesi'nden Profesör Michele Emmer'in Le Corbuiser'nin Matematik Görüşü üzerine Sanat Dünyamız'a gönderdiği yazı için matematik profesörümüz Nurettin Ergun'a teşekkür ederiz. Mehmet Ergüven, Le Corbusier'nin resim çalışmalarına ışık tutarken, mimar-müzisyen Yannis Xenakis Corbusier'yle birlikte çalışmış olmanın verdiği ayrıcalıkla görüşlerini aktarıyor. Zeynep Yazıcıoğlu'nun “Le Corbusier ve Modern Türk Mimarlığı” yazısı ile Levent Şentürk'ün araştırması, Villa Savoye'a benzemesiyle yeni tartışmalara yol açan Tosya'daki Börekçi Evi konusunda buluşuyorlar. Dosyamızda, mimarın dünyasında genel bir bakış sağlamak için, farklı yapıtlarını içeren bir de albüm yer alıyor.

87. sayımız, Aydın Gün'ün Bach Şarkıcısı, Güven Turan'ın Eva Hesse, Nedim Gürsel'in Caravaggio, Uğur Kökden'in Hâle Âsaf, Münir Göle'nin Heronimus Bosch yorumlarıyla da besleniyor. Metin And, 19 Fransız ressamın tasarladığı iskambil destesini anlatırken, Sandıktan bölümümüzde Türk Sanayi-i Nefise Birliği'nden Güzel Sanat Birliği'ne: 1927-1931 Üye Kayıt Defteri gün ışığına çıkıyor. Levent Yılmaz'ın söyleşisiyle tanıştığımız İranlı ressam Farhad Ostovani, Yves Bonnefoy'dan çevirdiğimiz metinle de ilgimizi çekiyor.

Atölyeden bölümünde ise Enis Batur'un yazısı ve fotoğrafları yer alıyor.

Daha önceki sayılarımızda ek olarak sunduğumuz “Bir Katedral İnşa Etmek” tartışmasının son bölümünü bu sayıda okuyabilirsiniz.

Görünen o ki, 20. yüzyılda başlayan bazı serüvenler hâlâ güncelliğini koruyor. Etkilerini tartışmaya devam edeceğiz.