7.Ocak.1939 Sayın Baylar, Baş mühendisiniz M. Cahit Çeçen beni ziyaret etti ve İzmir kentini düzenleme planını üstlenmemi arzuladığınızı bildirdi. M. Cahit Çeçen işbirliğimden neler beklediğinizi açıkladı, ben de ona prensipte anlaştığımızı söyledim. Gerçekten de, bu problem beni son derece yakından ilgilendiriyor, bu iş için elimden gelen en titiz çalışmayı gerçekleştireceğim. İşbirliği için gereken koşullar benim açımdan şöyle: Çalışma yöntemim ise şöyle olacak: Yılın başında problemin kaynağını öğrenmek için Bu teklifi kabul ettiğiniz takdirde, bana yollayacağınız sözleşmenin bir taslağını hazırlamanızı sizden rica edeceğim. Gerekli görüldüğü takdirde, Paris'teki Türk Konsolosu'na vekalet verebilirsiniz, o da koşulları benimle görüşebilir. Aksi halde, anlaşma işlemleri doğrudan sizinle devam edecektir. Bana gösterdiğiniz güvenden ötürü bir kez daha teşekkür eder, en iyi dileklerimi sunarım.
Mösyö le Corbusier 7 Ocak ve 10 Ocak tarihli mektuplarınıza cevaben, sizin İzmir şehrinin düzenlenmesiyle ilgili çalışmalarınız için İçişleri Bakanlığı'na gerekli tüm müracaatları yaptığımızı bildirmekten sevinç duyarım. Yanıtınızı bekler, esenlikler dilerim. Dr. Behçet Uz 14 Şubat 1939 Mösyö Dr. Behçet Uz
Benim öne sürdüğüm ve sizin yüksek bulduğunuz koşulları değiştirmemi rica ettiğiniz 7 Şubat tarihli nazik mektubunuzu aldım. Yalnızca sizin isteğiniz doğrultusunda, tarafıma ödenecek miktarın toplamını 200.000 Fransız Frangı karşılığına (iki yüz bin Fransız Frangı) indirmeyi kabul ediyorum; bu miktar, 7 Ocak tarihli mektubumda belirtildiği gibi, üç taksitte ödenecek (ilk taksit sözleşmenin imzasından sonra). İzmir'de bir aylık çalışmadan sonra işimi bütünüyle bitireceğimi öngörerek yanıldığınızı düşünüyorum. Bu çalışmalar konusunda tecrübeliyim ve son noktaya erişilmeden önce uzun süreçler gerektirdiğini biliyorum. Şu sıralar Cezayir ve çevresi planları üstünde çalışıyorum. Benim modern şehircilik anlayışımla geleneksel şehircilik anlayışı arasındaki farkı göz önünde bulundurmak gerek. Geleneksel şehircilik anlayışı yapı inşa edilecek bloklar belirleyerek bölgeleme ve sokaklarla yetinir; benim yapmak istediğim ise size alanın düzgün bir durum değerlendirmesini vermek. Bu değerlendirme, şunları kapsayacak: küçük taşıt trafiğini, ağır taşıt trafiğini, yaya trafiğini, iklimin el verdiği ölçüde genel olarak şehrin dört bir yanına konut inşasına izin verecek mimari statüyü, organizasyonlarıyla halka büyük yarar getirecek şekilde kamusal alanların ve belediyelerin mümkün olduğu ölçüde saptanıp belirlenmesini vs. vs. Yani, kavramsal olarak, bu türden bir şehircilik anlayışıyla ve geleneksel planların gereksinimi arasında büyük bir fark yok. Tarafıma yapılacak ödemenin tutarını düşürmemin nedeninin yalnızca sizi mutlu etmek olduğunu anlayacağınızı umuyorum. *** Mösyö le Corbusier, 17.6.39 tarihli mektubunuz elimize geçti ve size şu teklifleri sunuyoruz: Yasalarımız uyarınca sizin yolculuk ve konaklama masraflarınızı karşılayamayacağımızdan, 75.000 franklık harcırahın tarafınıza ödenmesi için İzmir Fransız Konsolosluğu'yla anlaşmanızı teklif ediyoruz, bu da daha önceden belirlenmiş miktardan 25.000 frank fazlası anlamına geliyor. Bu 25.000 frank aşağıda belirtilen harcamalar için kullanılacaktır: Toplam 25.000 F. Yasalarımız uyarınca size belirlenmiş harcırahın üçte birini aşan bir avans vermemiz de aynı şekilde olanaksız. Yani sonuç olarak ve yalnızca gerekli müracaatları yaptığımız hükümetimizden izin aldıktan sonra, 75.000 frangın üçte biri olan 25.000 frangı tarafınıza verebiliriz. Geriye kalan 50.000 frank gerekli belgelerin sağlanmasından sonra siz İzmir'den ayrılırken ödenecektir. Gerekli belgelerin listesi şöyledir: Eğer 20 Ağustos 1939 tarihinden önce burada olabilirseniz, şehri en canlı döneminde inceleme fırsatınız olabilir. Her yıl tekrarlanan Uluslararası Fuarımız bu tarihte açılıyor. İşinizi kolaylaştırmak için size masraflarını bizim üstleneceğimiz iki yardımcı bulabiliriz. 25.000 franklık teminat mektubunuzu size yolluyoruz.
Sözleşme niteliği taşıyacak işbu mektup iki nüshadır. Teklifleri kabul ettiğiniz takdirde, tarafınızdan imzalanmış bir nüshayı bize yollamanızı rica ederiz. ***
Uzun zamandır yazamadığımız için bizi bağışlayın. İçinde bulunduğumuz uluslararası durum yüzünden, şu an için, hükümetimizden gerekli evrakları alamadık. İzmir Belediye Başkanı *** 13.Şubat.1940 Mösyö Le Corbusier
Şehrimizin düzenlenmesiyle ilgili şemaların, raporların ve ana planın oluşturulmasını üstlendiğinizi bildiren mektubunuzun elimize ulaştığını size bildiririm. Dr. Behçet Uz
Size Défense Nationale Française'e ilişkin çalışmalarımda tatmin edici bir şekilde ilerleme kaydettiğimi ve böylelikle Mayıs başında İzmir'e doğru yola çıkabileceğimi bildirmekten sevinç duyarım. Bugünden itibaren vize başvurularımı yapacağım. Balkanlar'da her zaman karşılaşılabilecek aksiliklerden sakınmak için ve müttefik topraklarında olabildiğince uzun kalabilmek için Kuzey Afrika üstünden havayolunu tercih edeceğim ve Beyrut'tan tren ya da karayoluyla İzmir'e geleceğim. Beni bir kez daha Türkiye'ye götürecek ve sonunda sizi yeniden görebileceğim bu yolculuktan büyük keyif alacağım. Türkiye, bana bir isimden çok daha fazla şey ifade ediyor. 29.Nisan.1940 İzmir Belediye Başkanı'na Sayın Belediye Başkanı, 22.Nisan.1940 tarihli mektubuma ek olarak, Ne yazık ki, ülkelerimizin müttefik olduğu, içinde bulunduğumuz savaşın koşulları ve doğrudan çalıştığım Défense Nationale'in ihtiyaçları yüzünden, 11.03.1940 tarihli mektubunuzda çalışmalarımın son tarihi olarak bildirdiğiniz 15 Mayıs tarihine uyamayacağımı söylemek zorundayım. Sonuç olarak, içinde bulunduğumuz durumu göz önüne almanızı ve bana yükümlülüklerimi titiz bir şekilde yerine getirebilmem için yeni bir tarih vermenizi rica ediyorum; 5 Mayıs'taki uçağı iptal ettim, çünkü, o tarihte bile, yolculuğun uzunluğu (6 gün) dört günlük bir çalışmanın etkili olmasını olanaksız kılıyor. Bana yeni bir tarih verme konusunda anlaşırsak, pasaportum ve gerekli tüm vizelerim hazır. Bunun yakın zamanda olmasını diliyor ve daha önce sözü geçen mektubunuzda bahsettiğiniz 1 Haziran bütçesiyle ilgili yönetime ilişkin güçlükleri aşacağınızı umuyorum. En iyi dileklerimle, ***
Sayın İzmir Belediye Başkanı'na Sayın Başkan, Beni İzmir'in şehircilik planı üstüne çalışmam için görevlendirdiğiniz 1939 yılından bu yana yıllar geçti. 1940 bozgunu ülkenize gelmemi engelledi. Bana yolculuk için yirmi beş bin franklık bir para yollamıştınız. Bu avansı size geri yollamaları için hemen bankama komut verdim. Türk hükümeti paranın girişine izin vermedi. Son yıllarda bu parayı geri vermek için birçok başvuruda bulundum. Ancak bankamın temas kurduğu birimler her seferinde bu parayı kabul edemeyeceklerini bildirdiler. Buna karşın, şu anda Fransa'nın çekilmesiyle durum bütünüyle değişti. Beş yıl boyunca sizin yatırdığınız yirmi beş bin frank için bankama üç aylık faizler ödedim. Bu gereksiz harcamaların dışında iade edilecek yirmi beş bin franklık tutar bugün yaklaşık yüz bin franklık bir değere geldi. Savaşın bizi nasıl ikircikli bir durumda bıraktığını görüyorsunuz. İçinde bulunduğumuz durum iki tarafın bu iş için gösterdiği uyumla tamamen ters düşüyor. Israrla İzmir'e gelip size yardım etmemi rica ettiniz. Altı yıl sonra, savaşın doğurduğu maddi sorunların bir sonucu olarak size oldukça yüklü bir borcum olduğunu görüyorum. Anlaşmamızın gereklerini yerine getirmem ve en kısa zamanda İzmir'e gelip uygun bir rapor hazırlamam çözüm olacaktır sanırım. Bu sorunla ilgilenmenizi ve bana düşüncelerinizi aktarmanızı rica ediyorum. Sevgilerle, Paris, 20.Ocak.1949 MÖSYÖ REŞAT LEBLEBİCİOĞLU Sayın Başkan, Yükümlülüklerime uyarak, bana verdiğiniz görevi tamamladım. İlginizi çekebileceğini düşündüğüm bir sonuca ulaştığımı ve Belediye'nize şehrinizin geleceğine ışık tutacak açıklamalar verebileceğimi düşünüyorum. Şehircilikle ilgili her şeyde sorulması gereken bir ön soru vardır; ana plan, alanın bazı bölümlerini zenginleştirirken bazılarını yoksullaştırdığından hem değerini yükseltir hem de düşürür. Ne yapmalı? Doğru dağılımı ve biriyle öteki arasında dengeyi sağlayabilecek yasalarınız var mı? Belki de nazım iması olabildiğince uzun bir süre gizli tutup değer kazanımlarını ve kayıplarını, şu ya da bu şekilde, tespit edebilirsiniz. Başlamış olduğum titiz çalışmanın sizi tatmin edeceğini umuyorum. En iyi dileklerimle, *** Paris, 19.Nisan.1949 Mösyö Bleuzet Mösyö, İzmir Belediyesi'nin göndermiş olduğum şehircilik ve şehrin gelişmesiyle ilgili rapor ve planların ellerine geçtiğini bildirmekte gecikmesine çok şaşırdım. Başkan çok etkileyici biri, mühendis M. Cahit Çeçen kendisine sonsuz bir güven beslediğim iyi bir dost, ancak Boğaz Avrupa'yla Asya'yı ayırıyor ve saatler burada hiç de oradaki gibi işlemiyor. Size ilişikteki gerçekleştirdiğim işlemleri anımsatmak istiyorum ve Sayın Başkan'la doğal endişelerim konusunda konuşmanızı rica ediyorum. Üstelik, Osmanlı Bankası'ndan M. de Revel'e de yazıp Belediye'yle yapılan işlemin sonuçlarına ilişkin anlaşmamızı anımsatmıştım. O da beni yanıtsız bıraktı. Bu arada, Kolombiya'da Bogota'ya gittim ve bu şehrin ana planı üstüne bir sözleşme imzaladım. Paris'teki Türk elçisinin çok sevecen ve çok nazik olduğunu eklemek isterim. Benim raporum ve planlarımla ilgilendi, onları Ankara'ya bir ulakla yolladı, oradan da, sanırım, asıl gönderilecek yere gönderdi. Paris Elçiliği Sekreteri bana onlarca kez iyi dileklerini ilettiler. Sizi rahatsız ettiğim için bana kızmayacağınızı umuyorum. Evinizde geçirdiğim o güzel geceyi büyük mutlulukla anımsıyorum. Gelecekte, körfezinin çevresine güzelce yerleşmiş bir İzmir düşünüyorum. Şimdiden teşekkür eder, en iyi dileklerimi sunarım,
|
||||