Bir Müze Denemesi İçin Arkaplan

Mine Haydaroğlu


Sanatçılar, öğrenciler, meraklılar açısından; sanat yapıtlarının orijinallerini gö(ste)rmenin, sanat ve sanat yapıtları üzerine kavramlar üretmekle eşdeğer olduğu tartışılabilir. Neticede sözkonusu, önce duyumsal sonra düşünsel bir etkileşim.
Sanat Dünyamız'ın elinizdeki bu özel sayısında orijinalleri gösteremezsek de, Türkiyeli sanatçıların resimlerinden örnekleri, baskı kalitesi yüksek ve kalıcı bir yayınla, bir kültür hizmeti olarak öğrencilere, araştırmacılara, meraklılara sunmayı amaçladık. Yurtdışında yıllardır varolan örnekler gibi bir ulusal müzemiz olsaydı, belki buradaki resimlerin çoğunu aynı çatı altında görebilirdik, resimlerin yanı sıra fotoğraf, enstalasyon, heykel, netart, kısaca eski, yeni sanat anlayışları, yapıtları, bu müze içinde yeralırdı. Sürekli koleksiyonunun yanı sıra müze gezici sergiler kapsamında yer alan yapıtlara da evsahipliği edebilirdi; müzedeki resimler ve diğer yapıtlar hakkında farklı katalogların, araştırmaların, eleştirilerin yer aldığı kitapların satıldığı bir kitapçısı, cafesi olurdu; konferanslar, özel gösterimler gibi etkinliklerle her gün yaşayan bir mekân, bir merkez olurdu; belki mimarisi, yaklaşımı tartışılır, yeni kanatlar açılması için girişimlerde bulunulurdu, kendini yeniler, yeniden yaratırdı. Elinizdeki bu sayı da böyle bir müzenin kitapçısında satılan bir kitap olurdu sonuçta.
Şu aşamada bu sayımızın işlevi ise, şimdiye kadar birarada görmediğimiz resimleri , “müze” kavramı çerçevesinde düşündürtecek şekilde sunmak. Hazırlık aşamasında Seçici Kurul'a davet ettiğimiz isimler arasında konsepte, kullandığımız yönteme karşı çıkanlar oldu. Dergi, müze sözcüğünü kullanmamız nedeniyle, müze nedir, ne olmalıdır, nasıl kurulur gibi zaten sürmekte olan tartışmaların bir parçası olmaya başladı. Eylül ayı içinde Yapı Kredi Kültür Merkezi'nde gerçekleştireceğimiz panellerde ve dergimizin ileriki sayılarında bu konuların tartışılacağını umuyoruz.
Derginin hazırlık aşamasında şöyle bir yöntem izledik: Yayın Kurulu'nun belirlediği konsepti anlatan bir mektubu, yayınevimizin hazırlamakta olduğu -ve kaynak olarak kullanabilecekleri- görsel sanatçılar ansiklopedisinin sanatçı listesiyle birlikte, yine Yayın Kurulu'muzun belirlediği Seçici Kurul'a davet ettiğimiz isimlere gönderdik. Kurul üyeleri, sanat eğitimi veren sanatçı, sanat tarihçisi, üniversite öğretim görevlileri ile koleksiyonerler arasından seçildi. Başlangıcından bugüne resim (painting) önerileri ve hangi sanatçıdan ne kadar resme yer verilmesini uygun buldukları soruldu. Dergide gördüğünüz resimler bu önerilerin değerlendirilmesiyle kararlaştırıldı. Tablo önerilerinden çok, hangi sanatçının kaç resmine yer verebileceğimiz konusunda öneriler aldık. 3 ve üzeri sayıda önerilen isimlerin resimleri, yine 1'den 4'e önerilen miktarların ortalaması alınarak belirlendi. Sıralama ise sanatçıların doğum tarihlerine göre yapıldı.
Kapağımızda ise kendisinden bu sayı için bir müze tasarımı isteğimizi kabul eden mimar Nevzat Sayın'ın “Düpedüz Müze” adını verdiği eskizleri yer alıyor: İlk kez Açık Radyo'da müze ile ilgili bir programda aklına gelen ve anlattığı bir düşünsel önerinin çizimleri.
Sonuçta, nereden bakarsak bakalım, başlangıcından bugüne Müze'nin içeriği dopdolu.