Binbir Müzeden Biri

Enis Batur


“Müze”, sözün gelişi. Ferit Edgü haklı: Bir müze böyle yapılmaz. Ali Akay haklı: Sanat ayrıştırılmamalı; bir müzede resim, yontu, yerleştirme, fotoğraf, video vb. yanyana gelmeli.
Bir derginin, buna karşılık, ‘başlangıcından günümüze' Türkiye'de resim sanatının genel serüvenini yansıtacak bir özel sayı hazırlamasında, geniş bir seçiciler kurulunun yönlendirmesiyle 600 yapıtlık bir toplamı, özellikle genç kuşak izleyicilerini, meraklılarını düşünerek yanyana getirmesinde, kendi payıma bir sakınca görmüyorum. Bu ‘tuhaf fikir' bana ait; Edgü ya da Akay gibi gerekçeli karşıçıkanlar, Adnan Çoker ya da Mehmet Güleryüz gibi (sözgelimi) gerekçeli destekleyenler olunca, binbir müze denemesinden birini gerçekleştirme yolunu seçtik.
Anılar'ında Balthus aktarıyor: Duras, Villa Medicis'te bir gün, heyecanla, yeni açılan Beaubourg'u gezen kalabalıklardan sözediyormuş, Balthus nasırına basmış: Bir müzeye otuz kişi kabul edilmeli.
Balthus haklı: Sanat yapıtına hakkını vermek için enikonu özen, dikkat, emek gerekir — bir de bunları sağlayacak koşullar. Duras haklı: Görmek, bakmak isteyen herkese açılmalı sanat yapıtlarının önü.
Ulusal Müze, Modern Sanatlar Müzesi, Çağdaş Sanat Müzesi — İstanbul'a önce, bir dünya kenti olmaya aday kimi özellikleri nedeniyle, başka kentlerimize hemen ardından, çok sayıda müze gerekli. Türkiye'de, bu bağlamda, nicedir bir canlılık göze çarpıyor. Açılacak her müze, açıldığı an tartışmalar doğuracaktır: Mimarîsi, koleksiyonları, yönetimi, yapısı nedeniyle.
Adım atmaktan korkulmamalı: Doğru, çoğu zaman, kendisini önceleyen yanlışlar sayesinde ulaşılan hedef.
Sanat Dünyamız'ın bu sayısı da tartışmalar yaratabilir. Kendi payıma, olacaksa, tartışmanın bu sayfalarda açılmasından yana olduğumu söylemeliyim.
Kim ne derse desin, Türk Resim Sanatı'ndan 600 yapıtı, 150 yıllık bir serüvenin görünümlerinden birini sunma adına, bu yapıtları şimdilik birarada görme olanağı bulamayacak meraklıların kütüphanesine götürmek, Sanat Dünyamız için anlamlı çaba.